راز موفقیت در لیسنینگ آیلتس؛ آشنایی با ساختار آزمون، انواع سوال، استراتژی قبل و حین پخش صدا، مدیریت زمان و انتقال پاسخها، تقویت مهارت شنیداری و برنامه تمرینی مرحلهبهمرحله تا نمره ۷ و بالاتر.
درباره لیسنینگ آیلتس؛ راهنمای جامع تا نمره مناسب
برای خیلی از داوطلبها، لیسنینگ آیلتس شبیه یک «دویدن همراه با ضبط صوت» است:
صدا جلو میرود، سوالها یکییکی رد میشوند و اگر چند ثانیه حواستان پرت شود، حس میکنید همهچیز از دست رفته است.
واقعیت این است که لیسنینگ آیلتس بیشتر از اینکه آزمون «هوش لحظهای» باشد،
امتحان آمادگی، تمرکز، شناخت انواع سوال و مدیریت زمان است.
کسی که این چهار مورد را بلد باشد، حتی با سطح واژگان متوسط هم میتواند نمره خوبی بگیرد.
در این راهنما، ساختار بخش لیسنینگ را دقیق بررسی میکنیم، تفاوت نسخه آکادمیک و جنرال را میگوییم،
انواع سوال و تکنیک هرکدام را توضیح میدهیم و در نهایت یک برنامه تمرینی عملی برای پیشرفت واقعی شما پیشنهاد میکنیم.
اگر تازه وارد دنیای آیلتس شدهاید و هنوز با بخشهای مختلف این آزمون آشنا نیستید،
مطالعه این مطلب میتواند دید کاملتری به شما بدهد:
آزمون آیلتس (IELTS) چیست و از چه بخشهایی تشکیل شده است؟
فهرست مطالب
- ساختار بخش لیسنینگ آزمون آیلتس
- تفاوت لیسنینگ آکادمیک و جنرال آیلتس
- انواع سوال در لیسنینگ آیلتس
- مهارتهای کلیدی موفقیت در لیسنینگ آیلتس
- استراتژی قبل، حین و بعد از پخش صدا در لیسنینگ آیلتس
- مدیریت زمان و انتقال پاسخها در لیسنینگ آیلتس
- اشتباهات رایج در لیسنینگ آیلتس
- برنامه تمرینی لیسنینگ آیلتس
- سوالات متداول لیسنینگ آیلتس
ساختار بخش لیسنینگ آزمون آیلتس
بخش لیسنینگ آیلتس در هر دو نسخه آکادمیک و جنرال یکسان است.
این بخش شامل ۴ بخش (Section) و در مجموع ۴۰ سوال است.
| بخش | نوع مکالمه | موضوع کلی |
|---|---|---|
| بخش ۱ | گفتوگوی دو نفره | موضوع روزمره (رزرو هتل، ثبتنام، پرسیدن آدرس و…) |
| بخش ۲ | صحبت یک نفر (مونولوگ) | اطلاعات عمومی (تور، معرفی مکان، اطلاعیه) |
| بخش ۳ | گفتوگو بین ۲ تا ۴ نفر | موضوع تحصیلی یا دانشگاهی (بحث دانشجوها، پروژه، استاد–دانشجو) |
| بخش ۴ | سخنرانی یک نفر | موضوع دانشگاهی/آکادمیک (لکچر کوتاه، ارائه علمی ساده) |
در آزمون کاغذی، معمولاً حدود ۳۰ دقیقه به شنیدن و پاسخدادن اختصاص دارد
و در پایان، ۱۰ دقیقه اضافه برای انتقال جوابها به پاسخنامه میگیرید.
در آزمون کامپیوتری، این ۱۰ دقیقه جدا وجود ندارد و باید همانجا پاسخها را ثبت کنید.
تفاوت لیسنینگ آکادمیک و جنرال آیلتس
برخلاف ریدینگ و رایتینگ، در لیسنینگ، نسخه آکادمیک و جنرال کاملاً یکسان هستند:
| ویژگی | آکادمیک | جنرال |
|---|---|---|
| تعداد بخشها | ۴ | ۴ |
| تعداد سوالها | ۴۰ | ۴۰ |
| نوع موضوعات | ترکیب عمومی و دانشگاهی | ترکیب عمومی و دانشگاهی (همان فایل) |
بنابراین، اگر برای لیسنینگ آیلتس آماده میشوید، فرقی نمیکند آکادمیک میگیرید یا جنرال؛
منبع و تکنیکها یکی هستند.
انواع سوال در لیسنینگ آیلتس
در لیسنینگ آیلتس با چند نوع سوال اصلی روبهرو میشوید.
شناخت منطق هر نوع سوال، کمک میکند هنگام شنیدن، «میدانید دنبال چه چیزی هستید».
سوالهای Form / Note / Table Completion (تکمیل فرم، یادداشت، جدول)
در این سوالها باید کلمات یا اعدادی را که در حین شنیدن میشنوید، در جاخالیها بنویسید.
تکنیک عملی:
- ۱. قبل از پخش صدا، به دستور سوال دقت کنید (مثلاً NO MORE THAN TWO WORDS).
- ۲. نوع کلمهی لازم را حدس بزنید: اسم؟ عدد؟ تاریخ؟ صفت؟
- ۳. هنگام شنیدن، روی همان جاخالی تمرکز کنید؛ دنبال کلمات مترادف هم باشید، نه فقط عین کلمه.
- ۴. بلافاصله بعد از شنیدن، جواب را بنویسید تا فراموش نشود.
سوالهای Multiple Choice (چندگزینهای)
در این نوع سوال باید بین ۳ یا ۴ گزینه، بهترین پاسخ را انتخاب کنید.
چالش اصلی این است که همه گزینهها «معقول» بهنظر میرسند.
تکنیک مرحلهای:
- قبل از پخش، سوال و گزینهها را سریع بخوانید و موضوع کلی را بفهمید.
- هنگام شنیدن، دنبال کلیدواژهها و مترادفها در صحبتها باشید.
- اگر مطمئن نیستید، گزینههایی را که قطعاً غلطاند خط بزنید تا دایره انتخاب کوچکتر شود.
- به این توجه کنید که گوینده گاهی نظرش را اصلاح میکند؛ پاسخ نهایی معمولاً بعد از کلمات ربطی مثل but, however, actually میآید.
سوالهای Map / Plan / Diagram Labelling (برچسبگذاری نقشه و نمودار)
این سوالها از شما میخواهند حین گوش دادن، مسیر یا موقعیت مکانها را روی نقشه یا طرح دنبال کنید.
نکتههای کاربردی:
- • قبل از پخش، جهتها را روی نقشه مشخص کنید (left, right, opposite, next to…).
- • نقطه شروع (مثلاً ورودی ساختمان) را پیدا کنید.
- • همزمان با شنیدن، با قلم مسیر را روی نقشه دنبال کنید.
- • زیاد درگیر جزئیات نشوید؛ جهت کلی و نشانههای مهم را دنبال کنید.
سوالهای Matching (تطبیق اطلاعات)
باید چند گزینه (افراد، مکانها، نظرها…) را با تعدادی توضیح یا جمله تطبیق دهید.
روش پیشنهادی:
- لیست افراد/گزینهها را قبل از پخش نگاه کنید و کلمات کلیدی هرکدام را در ذهن نگه دارید.
- هنگام شنیدن، روی «نظر هر فرد» تمرکز کنید، نه روی جزئیات فرعی.
- اگر درباره یک نفر مطمئن شدید، سریع تطبیقش را علامت بزنید و جلو بروید.
سوالهای Sentence Completion و Short Answer (تکمیل جمله و جواب کوتاه)
در این نوع سوال باید یک عبارت کوتاه یا کلمه را که در صدا میشنوید، عیناً (با املای درست) بنویسید.
- • به محدودیت تعداد کلمه دقت کنید (مثلاً ONE WORD ONLY).
- • نوع گرامری جای خالی را حدس بزنید (اسم، فعل، صفت).
- • روی املای درست (Spelling) حساس باشید؛ املای غلط یعنی نمره صفر برای آن سوال.
مهارتهای کلیدی موفقیت در لیسنینگ آیلتس
برای پیشرفت واقعی در لیسنینگ، فقط «زیاد گوشدادن» کافی نیست.
باید چند مهارت مشخص را آگاهانه تمرین کنید:
- ۱.
پیشبینی (Prediction)
قبل از پخش صدا، با دیدن سوالها حدس بزنید چه نوع اطلاعاتی خواهید شنید
(عدد، نام، نظر مثبت/منفی، دلیل، مثال و…). - ۲.
گوش دادن انتخابی (Selective Listening)
بهجای سعیکردن برای فهمیدن «همه کلمات»، یاد بگیرید
روی بخشهایی که برای جواب لازم است تمرکز کنید. - ۳.
تشخیص مترادفها (Synonym Recognition)
در آیلتس، دائماً از مترادف استفاده میشود؛ باید بتوانید
مثلا cheap را در قالب affordable، یا problem را در قالب issue تشخیص دهید. - ۴.
تحمل ابهام (Tolerance of Ambiguity)
اگر یک یا دو کلمه را نفهمیدید، متوقف نشوید؛
سعی کنید از روی بقیه جمله، معنی کلی را بگیرید و همراه صدا جلو بروید.
استراتژی قبل، حین و بعد از پخش صدا در لیسنینگ آیلتس
یکی از رازهای موفقیت در لیسنینگ آیلتس این است که برای هر مرحله
(قبل از پخش، حین پخش، بعد از پخش) یک رفتار مشخص و تمرینشده داشته باشید؛
نه اینکه هر بار بهصورت تصادفی عمل کنید.
قبل از پخش (۳۰–۴۵ ثانیه طلایی)
- به دستور سوال نگاه کنید (NO MORE THAN TWO WORDS, ONE NUMBER و…).
- سریع صورت سوالها را مرور کنید و کلمات کلیدی را خط بکشید.
- نوع اطلاعات موردنیاز را حدس بزنید (نام، تاریخ، دلیل، نظر و…).
- اگر جدول یا نقشهای هست، ساختار آن را در ذهن ببینید (ستونها، ردیفها، جهتها).
حین پخش (تمرکز + حرکت رو به جلو)
- • در همان لحظه که جواب را شنیدید، بنویسید؛ روی برگه سوال لازم نیست خیلی تمیز بنویسید.
- • اگر یک سوال را از دست دادید، گیر نکنید؛ سریع بروید سراغ سوال بعد، وگرنه چند سوال دیگر را هم از دست میدهید.
- • به کلمات اشارهگر دقت کنید: now, then, after that, finally و… که نظم اطلاعات را مشخص میکنند.
- • اگر احساس کردید جا ماندهاید، سعی کنید از روی شماره سوالها دوباره خودتان را با صدا هماهنگ کنید.
بعد از پخش (بررسی سریع قبل از انتقال)
در آزمون کاغذی، بعد از تمام شدن لیسنینگ، ۱۰ دقیقه برای انتقال جوابها دارید؛
در آزمون کامپیوتری باید حین پخش حواستان به ثبت نهایی جوابها هم باشد.
- املای کلمات را چک کنید (بهخصوص اسمها، اعداد، روزها و ماهها).
- به محدودیت تعداد کلمات توجه کنید؛ اگر بیشتر بنویسید، پاسخ «غلط» محسوب میشود.
- مطمئن شوید شماره سوال و شماره پاسخ با هم هماهنگ است (جابهجایی یک ردیف میتواند چند نمره را از بین ببرد).
مدیریت زمان و انتقال پاسخها در لیسنینگ آیلتس
در لیسنینگ آیلتس، زمان شما تقریباً «قفلشده» است؛
یعنی برخلاف ریدینگ، نمیتوانید برگردید و دوباره صدا را گوش کنید.
بنابراین، مدیریت زمان یعنی:
- • استفاده حداکثری از زمان نگاهکردن به سوالها قبل از هر بخش
- • جلو رفتن همراه با صدا و گیر نکردن روی سوالهای جاافتاده
- • انتقال دقیق و مرتب جوابها به پاسخنامه (در آزمون کاغذی)
پیشنهاد عملی این است که در تمرینهایتان از همان ابتدا،
خودتان را به نوشتن سریع روی برگه سوال و سپس
انتقال منظم به پاسخنامه عادت دهید؛
نه اینکه فقط روی کتاب یا صفحه موبایل تیک بزنید.
اشتباهات رایج در لیسنینگ آیلتس
شناختن اشتباهات رایج دیگران، کمک میکند خودتان آنها را تکرار نکنید.
- ✖
ترس از جاافتادن یک سوال:
وقتی یک جواب را از دست میدهید، هول میشوید و چند سوال بعدی را هم خراب میکنید. - ✖
گوش دادن برای «همه کلمات»:
تلاش برای فهمیدن تکتک کلمات باعث میشود ایده اصلی و جواب را از دست بدهید. - ✖
بیتوجهی به املای درست:
حتی اگر کلمه را درست شنیده باشید، املای غلط مساوی است با نمره صفر آن سوال. - ✖
نادیدهگرفتن دستور سوال:
نوشتن سه کلمه وقتی نوشته شده NO MORE THAN TWO WORDS، یعنی پاسخ اشتباه، حتی اگر معنی درست باشد. - ✖
تمریننکردن با لهجههای مختلف:
عادتکردن فقط به یک نوع لهجه (مثلاً فقط امریکن) میتواند روز آزمون مشکلساز شود.
برنامه تمرینی لیسنینگ آیلتس
برای پیشرفت واقعی، لازم است شنیداریتان را «سیستماتیک» تقویت کنید؛
نه فقط اینکه گاهی یک تست حل کنید.
در ادامه، یک برنامه هفتگی نمونه برای داوطلبی که میخواهد
از نمره حدود ۵٫۵–۶ به ۶٫۵–۷ برسد، پیشنهاد شده است.
| روز | تمرکز اصلی | کار پیشنهادی (۴۵ تا ۶۰ دقیقه) |
|---|---|---|
| شنبه | یک تست کامل لیسنینگ | حل یک لیسنینگ کامل آیلتس (۴ بخش) با زمانسنج؛ فقط نمره کلی را یادداشت کنید، هنوز تحلیل عمیق نکنید. |
| یکشنبه | تحلیل تست شنبه | گوش دادن دوباره به همان تست، اینبار بدون زمانفشار؛ توقف روی سوالهای غلط، گوشدادن چندباره و پیدا کردن دلیل اشتباه (لهجه، لغت، حواسپرتی، دستور سوال و…). |
| دوشنبه | تمرین هدفمند یک نوع سوال | انتخاب ۲۰ سوال از یک نوع (مثلاً فقط Form Completion) از کتابهای مختلف و تمرین پشتسرهم، تا الگوی آن سوال برایتان جا بیفتد. |
| سهشنبه | لیسنینگ عمومی (غیر آیلتسی) | تماشای ۲۰–۳۰ دقیقه ویدئو یا پادکست انگلیسی (لهجه بریتیش/استرالیایی)، با زیرنویس انگلیسی، تمرکز روی عادت دادن گوش به ریتم و لهجههای مختلف. |
| چهارشنبه | فقط دو بخش لیسنینگ | حل فقط دو بخش لیسنینگ (مثلاً بخش ۳ و ۴) با زمانسنج، تمرکز روی حفظ تمرکز در بخشهای دشوارتر و طولانیتر. |
| پنجشنبه | واژگان شنیداری | استخراج ۱۵–۲۰ واژه و عبارت مفید از تستهای هفته، نوشتن آنها با مثال کوتاه و تمرین تلفظ صحیح با دیکشنری آفلاین/آنلاین. |
| جمعه | مرور سبک | گوش دادن دوباره به بخشهایی که در طول هفته برایتان سخت بوده، اینبار بدون تمرکز روی تستزدن؛ فقط برای عادت دادن گوش و کاهش استرس. |
میتوانید این برنامه را با توجه به زمان و سطح خودتان تنظیم کنید،
اما مهم است که هر هفته ترکیبی از تست واقعی، تحلیل، تمرین هدفمند و لیسنینگ آزاد داشته باشید.
سوالات متداول لیسنینگ آیلتس
راز موفقیت در لیسنینگ آیلتس چیست؟
راز موفقیت در لیسنینگ آیلتس، ترکیب سه عامل است:
آشنایی با ساختار و انواع سوال، تمرین مداوم با تستهای واقعی،
و تحلیل دقیق اشتباهات برای اصلاح الگوی گوش دادن و پاسخ دادن.
- • تمرین منظم با منابع استاندارد آیلتس
- • یادگیری تکنیکهای هر نوع سوال
- • تقویت مهارت Skimming سوالها قبل از پخش
- • تحلیل و یادداشتبرداری از اشتباهات پرتکرار
چطور در لیسنینگ آیلتس نمره ۷ بگیرم؟
برای نزدیک شدن به نمره ۷ در لیسنینگ، میتوانید این مسیر مرحلهای را دنبال کنید:
- هفتهای حداقل ۲ تست کامل لیسنینگ (با زمانسنج) حل کنید.
- بعد از هر تست، بخشهایی را که بیشترین غلط را داشتهاید دوباره گوش کنید.
- نوع سوالهایی که بیشتر در آن اشتباه میکنید را مشخص و بهصورت جداگانه تمرین کنید.
- هر هفته حداقل ۲ جلسه لیسنینگ آزاد (پادکست، ویدئو) با لهجههای مختلف داشته باشید.
- پیشرفتتان را با ثبت تعداد پاسخهای صحیح در یک جدول ساده دنبال کنید.
اگر وسط لیسنینگ آیلتس چند سوال را از دست بدهم، چه کار کنم؟
بهترین کار این است که آن سوالها را رها کنید و سریع خودتان را با سوال فعلی هماهنگ کنید.
تلاش برای پیدا کردن جواب سوالی که گذشته، معمولاً باعث میشود چند سوال دیگر را هم از دست بدهید.
لهجهها در لیسنینگ آیلتس چقدر مهم هستند؟
در لیسنینگ آیلتس، معمولاً ترکیبی از لهجههای بریتیش، استرالیایی و گاهی امریکن استفاده میشود.
مهم این است که گوشتان را با این لهجهها آشنا کنید؛
با دیدن فیلم، سریال، اخبار و پادکستهایی که این لهجهها را دارند.
چطور املای کلمات را در لیسنینگ آیلتس بهتر کنم؟
برای بهبود Spelling در لیسنینگ:
- • بعد از هر تست، لیستی از کلمات غلطنوشتهشده تهیه کنید.
- • هر کلمه را چند بار با صدای بلند هجی کنید و بنویسید.
- • به تفاوتهای رایج بریتیش/امریکن (مثلاً centre / center) دقت کنید.
مشاوره رایگان و تخصصی با سلام زبان
تماس تلفنی: 09214837929 | مشاوره در واتساپ