🎯 اگر فقط ۳۰ ثانیه وقت دارید، این را بدانید
پیشوند و پسوند در انگلیسی مثل کد رمزگشایی کلمات هستند.
اگر بدانید un- یعنی «نه» و -able یعنی «قابل»، بدون دیکشنری میفهمید
unbreakable = غیرقابل شکستن
یکی از سریعترین راهها برای افزایش دایره لغت، شناخت پیشوند و پسوند در انگلیسی است. وقتی معنی ۲۰ تا ۳۰ پیشوند و پسوند پرکاربرد را بدانید، میتوانید معنی تقریبی صدها کلمه جدید را بدون مراجعه به دیکشنری حدس بزنید. این مهارت هم در مکالمه روزمره کاربرد دارد و هم در آزمونهایی مثل آیلتس و کنکور.
در این مقاله، ابتدا توضیح میدهیم پیشوند و پسوند چیستند، سپس مهمترین آنها را با جدول و مثال واقعی یاد میگیرید، اشتباهات رایج فارسیزبانها را بررسی میکنیم و در انتها با تمرین، دانش خود را محک میزنید.
📚 لینکهای پیشنهادی:
📑 فهرست مطالب
پیشوند و پسوند چیستند؟
کلمات انگلیسی معمولاً از یک ریشه (Root) تشکیل شدهاند. به این ریشه میتوان بخشهایی اضافه کرد تا معنی یا نقش دستوری کلمه تغییر کند:
- پیشوند (Prefix): بخشی که به اول کلمه اضافه میشود و معمولاً معنی کلمه را تغییر میدهد.
مثال: unhappy = ناشاد - پسوند (Suffix): بخشی که به آخر کلمه اضافه میشود و معمولاً نقش دستوری کلمه را تغییر میدهد (مثلاً فعل را صفت یا اسم میکند).
مثال: careful = بامراقبت (صفت)
📝 مثال ساده:
→ replay (دوباره پخش کردن — پیشوند معنی را عوض کرد)
→ player (بازیکن — پسوند فعل را اسم کرد)
→ playful (بازیگوش — پسوند فعل را صفت کرد)
💡 چرا مهم است؟ یکی از زبانآموزان تعریف میکرد که بعد از یادگیری فقط ۱۵ پیشوند و پسوند، در آزمون ریدینگ توانست معنی کلماتی را حدس بزند که قبلاً هیچوقت ندیده بود. این دقیقاً همان مهارتی است که در درک مطلب به شدت کمکتان میکند.
مهمترین پیشوندهای انگلیسی
پیشوندها معمولاً معنی کلمه را عوض میکنند بدون اینکه نقش دستوری آن تغییر کند. مثلاً happy صفت است و unhappy هم صفت است، فقط معنیاش برعکس شده.
پیشوندهای منفیساز
پرکاربردترین گروه پیشوندها، آنهایی هستند که معنی کلمه را منفی یا برعکس میکنند:
| پیشوند | معنی | مثال | معنی کلمه |
|---|---|---|---|
| un- | نه / برعکس | unhappy, unable, unfair | ناشاد، ناتوان، ناعادلانه |
| dis- | مخالف / نداشتن | disagree, dislike, disconnect | مخالف بودن، دوست نداشتن، قطع کردن |
| in-/im-/il-/ir- | نه / غیر | impossible, illegal, irregular | غیرممکن، غیرقانونی، بیقاعده |
| mis- | اشتباه / بد | misunderstand, mislead | بد فهمیدن، گمراه کردن |
پیشوندهای معنایی دیگر
| پیشوند | معنی | مثال | معنی کلمه |
|---|---|---|---|
| re- | دوباره | rewrite, replay, rebuild | بازنویسی، پخش دوباره، بازسازی |
| pre- | قبل از | preview, premade, prepay | پیشنمایش، از پیش ساخته، پیشپرداخت |
| over- | بیش از حد | overwork, overeat, overcook | زیاد کار کردن، پرخوری، زیاد پختن |
| under- | کمتر از حد | underpay, underestimate | کم پرداختن، دستکم گرفتن |
| out- | بیشتر / بهتر از | outrun, outperform | تندتر دویدن از، بهتر عمل کردن از |
مهمترین پسوندهای انگلیسی
پسوندها معمولاً نقش دستوری کلمه را تغییر میدهند. مثلاً یک فعل را به اسم یا صفت تبدیل میکنند. شناخت آنها به شما کمک میکند بفهمید یک کلمه ناآشنا در جمله اسم است، صفت است یا قید.
پسوندهای اسمساز (کلمه را اسم میکنند)
| پسوند | معنی / کاربرد | مثال |
|---|---|---|
| -er / -or | کسی که انجام میدهد | teacher, actor, player |
| -tion / -sion | عمل / فرایند (اسم) | education, decision, connection |
| -ment | نتیجه یا حالت | agreement, movement, development |
| -ness | حالت / کیفیت | happiness, darkness, kindness |
پسوندهای صفتساز (کلمه را صفت میکنند)
| پسوند | معنی / کاربرد | مثال |
|---|---|---|
| -ful | پر از / دارای | careful, beautiful, hopeful |
| -less | بدون | careless, homeless, useless |
| -able / -ible | قابل | readable, flexible, comfortable |
| -ous / -ious | دارای ویژگی | dangerous, famous, curious |
پسوندهای قیدساز و فعلساز
| پسوند | کاربرد | مثال |
|---|---|---|
| -ly | قیدساز (صفت → قید) | quickly, happily, carefully |
| -ize / -ise | فعلساز | organize, modernize, realize |
| -en | فعلساز (صفت → فعل) | widen, strengthen, shorten |
اشتباهات رایج فارسیزبانها
⚠️ این اشتباهات را نکنید:
- قاطی کردن un- و in-: هر دو منفیساز هستند اما با کلمات مختلفی میآیند. قانون ثابتی ندارد و باید یاد بگیرید. مثلاً unhappy درست است ولی inhappy غلط.
- قاطی کردن -ful و -less: این دو دقیقاً برعکس هم هستند. careful = بامراقبت، careless = بیمراقبت. بعضیها اشتباهی هر دو را به یک معنی میگیرند.
- فکر کردن همه کلمات با -ly قید هستند: کلماتی مثل friendly، lovely و lonely صفتاند نه قید!
- اضافه کردن پیشوند به هر کلمهای: نمیتوانید un- را به هر کلمهای بچسبانید. مثلاً unbig وجود ندارد.
💡 راهکار: پیشوندها و پسوندها را بهصورت تکی حفظ نکنید. آنها را در جمله و متن ببینید تا یادتان بماند. خواندن متنهای واقعی خیلی مؤثرتر از حفظ کردن لیست است.
تمرین: جای خالی را پر کنید
پیشوند یا پسوند مناسب را انتخاب کنید تا کلمه کامل شود. پاسخها زیر تمرین آمده:
- This water is not drinkable. It’s ___drinkable.
- She was very care___. She broke the glass. (-ful or -less?)
- He needs to ___write his essay because it has many mistakes. (re- or un-?)
- The movie was so bore___. I fell asleep. (-ing or -ed?)
- Her kind___ made everyone happy. (-ness or -ment?)
- This old building is complete___ ___safe. (-ly + un-)
- The organiz___ of the event did a great job. (-er or -tion?)
- He drives very slow___. (-ly or -ful?)
✅ پاسخها:
- undrinkable (غیرقابل نوشیدن)
- careless (بیمراقبت — چون لیوان را شکست)
- rewrite (بازنویسی — چون اشتباه داشت)
- boring (خستهکننده — صفتی برای فیلم)
- kindness (مهربانی — اسم از صفت kind)
- completely unsafe (کاملاً ناامن)
- organizer (برگزارکننده — کسی که انجام میدهد)
- slowly (بهآرامی — قید از صفت slow)
💬 اگر میخواهید ببینید زبانآموزان دیگر چطور واژگان خود را با روشهای سلامزبان تقویت کردهاند، تجربه واقعی آنها درباره واژگان و لیسنینگ را اینجا بخوانید.
جمعبندی
شناخت پیشوند و پسوند در انگلیسی یکی از کمهزینهترین و پربازدهترین سرمایهگذاریها در یادگیری زبان است:
-
- پیشوندها معمولاً معنی کلمه را عوض میکنند (مثلاً منفی میکنند).
- پسوندها معمولاً نقش دستوری کلمه را تغییر میدهند (مثلاً فعل را اسم یا صفت میکنند).
- با دانستن ۲۰ تا ۳۰ پیشوند و پسوند پرکاربرد، میتوانید معنی صدها کلمه جدید را حدس بزنید.
- آنها را در جمله و متن واقعی یاد بگیرید، نه بهصورت لیست حفظی.
-
- این مهارت هم در درک مطلب و آزمون و هم در مکالمه روزمره کاربرد دارد.
محسن متین؛ بنیانگذار سلامزبان و کارشناس آموزش زبان انگلیسی با بیش از دو دهه سابقه تدریس و طراحی روشهای نوین آموزشی. از سال ۱۳۸۲ با ایجاد یکی از اولین سایتهای آموزش آنلاین زبان در ایران، مسیر یادگیری را برای هزاران زبانآموز کوتاهتر کرده است. تمرکز او بر آموزش عملی، سریع و بدون اتلاف وقت است.
مشاوره رایگان و تخصصی سلامزبان
در انتخاب دوره یا مسیر یادگیری سؤال دارید؟
🎓 مشاهده کلاسهای آموزش آنلاین
(بعد از ورود به لینک، در بخش سرفصلها دروس رایگان ۱ و ۶ را ببینید)