Joe waited, but the train was late.
دو جملهی مستقل، یک جملهی مرکب
وقتی دو جملهی کامل را با حرف ربط به هم وصل میکنید، جملهی مرکب میسازید.
در درس جملهی ساده دیدیم که هر جمله یک فعل دارد و یک مفهوم کامل میرساند — به آن independent clause یا بند مستقل میگویند.
جملهی مرکب از دو یا چند بند مستقل ساخته میشود که با حرف ربط یا نقطهگذاری به هم وصل شدهاند. هر تکهاش میتواند بهتنهایی جمله باشد.
در این مقاله سه دسته حرف ربط را با جدول یاد میگیرید و دربارهی نکتهای صحبت میکنیم که خیلیها نمیدانند: کجا کاما بگذاریم و کجا نقطهویرگول. در پایان تمرین و آزمون هست.
جملهی مرکب چیست
دو جملهی جدا
Joe waited for the train. The train was late.
دو جملهی کوتاه و بریدهبریده.
یک جملهی مرکب
Joe waited for the train, but the train was late.
یک جملهی روان. رابطهی دو بخش هم روشن شد.
💡 تست تشخیص
حرف ربط را بردارید. اگر هر دو تکه جملهی کامل بودند، مرکب است.
Joe waited ✅ جمله است
The train was late ✅ جمله است
پس مرکب است.
💡 تفاوت با جملهی پیچیده
مرکب = دو بند مستقل — هر دو کاملاند
پیچیده = یک بند مستقل + یک بند وابسته
I stayed home, and I read a book. — مرکب
I stayed home because it rained. — پیچیده، چون because it rained بهتنهایی جمله نیست.
دستهی یکم — FANBOYS
💡 یک ترفند برای حفظ کردن
حرف اول این هفتتا کلمهی FANBOYS را میسازد:
For · And · Nor · But · Or · Yet · So
💡 قاعدهی کاما
قبل از هر هفتتای FANBOYS کاما میآید — وقتی دو بند مستقل را وصل میکنند:
✅ Joe waited, but the train was late.
ولی اگر دو تکه جملهی کامل نباشند، کاما نمیآید:
✅ I like tea and coffee. — بدون کاما
nor یک استثنای مهم دارد
💡 بعد از nor جمله وارونه میشود
این نکته را خیلیها نمیدانند:
✅ I cannot speak English, nor can I read it.
❌ I cannot speak English, nor I can read it.
یعنی فعل کمکی قبل از فاعل میآید — درست مثل سؤال.
دربارهی این پدیده، وارونگی بعد از never و rarely را ببینید.
دستهی دوم — حروف ربط جفتی
either or — یکی از دو
We can either go out or stay home.
یا بیرون برویم یا خانه بمانیم. یکی از دو.
neither nor — هیچکدام
The view was neither spectacular nor visible.
نه دیدنی بود نه واضح. هیچکدام.
💡 وارونگی بعد از neither و not only
وقتی جمله با اینها شروع شود، وارونه میشود:
Neither will the workers go on strike, nor negotiate.
Not only did Michael grill a steak, but he also made a hot-dog.
دقت کنید did و will قبل از فاعل آمدند.
💡 درس مرتبط
برای جزئیات بیشتر، مقالهی ساختار not only but also و ترکیب با neither nor را ببینید.
دستهی سوم — قیدهای ربطی
این دسته با دو تای قبلی یک تفاوت مهم دارد: نقطهگذاریشان فرق میکند.
💡 قاعدهی طلایی
قبل از اینها نقطهویرگول و بعدشان کاما:
She had a fever; consequently, she stayed at home.
❌ We wanted to go, however we were late.
✅ We wanted to go; however, we were late.
با قید ربطی، کاما کافی نیست — نقطهویرگول لازم است.
❌ She is smart, moreover she is kind.
✅ She is smart; moreover, she is kind.
همان قاعده.
💡 راه سادهتر
اگر نقطهویرگول اذیتتان میکند، از نقطه استفاده کنید و جمله را دو تکه کنید:
We wanted to go. However, we were late.
این هم کاملاً درست است و امنتر.
دربارهی این کلمهها بهطور کامل، نشانگرهای گفتمان را ببینید.
اشتباهات رایج فارسیزبانها
❌ Joe waited but the train was late.
✅ Joe waited, but the train was late.
خطای ۱ — قبل از FANBOYS کاما لازم است.
❌ We wanted to go, however we were late.
✅ We wanted to go; however, we were late.
خطای ۲ — قید ربطی نقطهویرگول میخواهد.
❌ I cannot sing, nor I can dance.
✅ I cannot sing, nor can I dance.
خطای ۳ — بعد از nor جمله وارونه میشود.
❌ Although it rained, but we went.
✅ Although it rained, we went.
خطای ۴ — although و but با هم نمیآیند.
❌ Either you stay and I leave.
✅ Either you stay or I leave.
خطای ۵ — جفت درست either… or است.
❌ Neither he came or called.
✅ Neither he came nor called.
خطای ۶ — جفت درست neither… nor است.
❌ I like tea, and coffee.
✅ I like tea and coffee.
خطای ۷ — coffee جمله نیست، پس کاما نمیخواهد.
💡 ریشهی خطای چهارم
در فارسی میگوییم «اگرچه باران آمد، ولی رفتیم» — و هر دو را میآوریم. انگلیسی این را حشو میداند. یکی کافی است.
تمرین
📝 دو جمله را وصل کنید یا خطا را بگیرید
آزمون
در حال بارگذاری آزمون…
سؤالات متداول
درسهای مرتبط و ادامهی یادگیری
مشاوره رایگان و تخصصی سلامزبان
در انتخاب دوره، تعیین سطح یا مسیر یادگیری گرامر سؤال دارید؟
🎓 مشاهده کلاسهای آموزش آنلاین
بعد از ورود به لینک، در بخش سرفصلها دروس رایگان ۱ و ۶ را ببینید