If it rains, I stay home. If it rained, I would stay home.
یک کلمه فرق دارد — ولی معنی زمین تا آسمان
اولی ممکن است. دومی خیالی. تفاوتشان فقط در زمان فعل است.
جمله‌ی شرطی دو تکه دارد: یک شرط که با if شروع می‌شود، و یک نتیجه. مثل «اگر باران بیاید، خانه می‌مانم».
انگلیسی پنج نوع شرطی دارد و تفاوتشان در زمان فعل است. همین زمان فعل تعیین می‌کند که حرفتان واقعی است یا خیالی — و شنونده دقیقاً همین را می‌فهمد.
این مقاله صفحه‌ی مادر خانواده‌ی شرطی است. اول یک جدول می‌بینید که هر پنج نوع را کنار هم می‌گذارد، بعد درباره‌ی هر کدام کوتاه توضیح می‌دهیم و لینک درس کاملش را می‌گذاریم. در پایان تمرین و آزمون هست.
جدول پنج نوع
اگر فقط یک چیز از این صفحه یاد بگیرید، همین جدول باشد. هر بار شک کردید، برگردید اینجا.
💡 یک الگوی پنهان
دقت کردید؟ هر چه فعل عقب‌تر می‌رود، جمله غیرواقعی‌تر می‌شود:
حال ساده → واقعی
گذشته‌ی ساده → خیالی
گذشته‌ی کامل → غیرممکن
انگلیسی فاصله‌ی زمانی را برای نشان دادن فاصله از واقعیت به کار می‌برد. همین یک ایده، کل خانواده‌ی شرطی را توضیح می‌دهد.
شرطی صفر
وقتی نتیجه همیشه همان است — قانون طبیعت، عادت، قاعده. هر دو بند حال ساده.
💡 اینجا if را می‌شود با when عوض کرد
چون نتیجه قطعی است:
When you heat water to 100°C, it boils. — همان معنی.
این تنها نوعی است که if و when در آن یکی‌اند.
شرطی نوع اول
💡 فرمول
If + حال ساده , will + فعل ساده
واقعی و ممکن
If it rains, I will take the bus.
شاید باران بیاید. اگر آمد، اتوبوس می‌گیرم.
با مدال به‌جای will
If she studies, she might get an A.
can، should، might هم می‌آیند.
💡 مهم‌ترین اشتباه در کل خانواده‌ی شرطی
❌ If it will rain…
✅ If it rains…
بعد از if هرگز will نمی‌آید — حتی وقتی درباره‌ی آینده حرف می‌زنید.
درباره‌ی این نوع به‌طور کامل، شرطی نوع اول را ببینید.
شرطی نوع دوم
💡 فرمول
If + گذشته‌ی ساده , would + فعل ساده
خیالی — الان اینطور نیست
If I had the money, I would buy a car.
الان پول ندارم. این فقط تصور است.
نصیحت
If I were you, I wouldn’t ask that.
رایج‌ترین کاربردش — نصیحت کردن.
💡 با were، نه was
در این نوع، فعل be برای همه‌ی فاعل‌ها were می‌شود:
✅ If I were taller…
✅ If he were here…
در گفتار خودمانی was هم شنیده می‌شود، ولی If I were you همیشه were است.
درباره‌ی جزئیات، شرطی نوع دوم را ببینید.
شرطی نوع سوم
💡 فرمول
If + had + قسمت سوم , would have + قسمت سوم
حسرت
If you had called me, I would have come.
زنگ نزدی، پس نیامدم. دیگر نمی‌شود عوضش کرد.
سرزنش
If he hadn’t robbed a bank, he wouldn’t have gone to jail.
دزدی کرد، پس زندان رفت.
💡 چرا به آن شرطی کامل می‌گویند
چون هر دو بندش زمان کامل دارند. این تنها نوعی است که کاملاً درباره‌ی گذشته است و هیچ راهی برای تغییرش نیست — برای همین بیشتر برای تأسف به کار می‌رود.
شرطی نوع سوم را ببینید.
شرطی مختلط
گاهی شرط در گذشته است ولی نتیجه‌اش در حال. اینجا دو نوع را با هم ترکیب می‌کنیم.
💡 ساختارش
بند if مثل نوع سوم · بند نتیجه مثل نوع دوم:
If I had studied… I would be…
شرطی مختلط همه‌ی حالت‌هایش را دارد.
جای کاما و ترتیب
if اول — کاما لازم است
If I have time, I’ll call you.
بین دو بند کاما می‌گذاریم.
if وسط — بدون کاما
I’ll call you if I have time.
اینجا کاما نمی‌خواهد.
💡 معنی عوض نمی‌شود
هر دو ترتیب کاملاً درست‌اند و یک چیز می‌گویند. فقط تأکید کمی فرق می‌کند: هر چه اول بیاید کمی برجسته‌تر است.
اشتباهات رایج فارسی‌زبان‌ها
❌ If it will rain, I will stay home.
✅ If it rains, I will stay home.
خطای ۱ — بعد از if هرگز will نمی‌آید.
❌ If I would have money, I would buy a car.
✅ If I had money, I would buy a car.
خطای ۲ — would در بند if نمی‌آید.
❌ If I was you, I wouldn’t go.
✅ If I were you, I wouldn’t go.
خطای ۳ — در نوع دوم با were.
❌ If you had called, I would came.
✅ If you had called, I would have come.
خطای ۴ — نوع سوم would have + قسمت سوم می‌خواهد.
❌ If he studied, he will pass.
✅ If he studies, he will pass.
خطای ۵ — زمان دو بند باید با هم بخواند.
❌ If I have time, I call you.
✅ If I have time, I will call you.
خطای ۶ — برای آینده، will لازم است.
❌ If it rains so I will stay home.
✅ If it rains, I will stay home.
خطای ۷ — so اینجا حشو است.
💡 ریشه‌ی خطای دوم
در فارسی می‌گوییم «اگر پول داشتم…» و همان فعل گذشته را می‌آوریم. ولی وقتی به انگلیسی فکر می‌کنیم، «می‌خریدم» ذهنمان را به سمت would می‌برد و اشتباهی آن را در هر دو بند می‌گذاریم.
قاعده: would فقط در بند نتیجه.
تمرین
📝 فعل درست را بگذارید یا خطا را بگیرید
آزمون
در حال بارگذاری آزمون…
سؤالات متداول
درس‌های مرتبط و ادامه‌ی یادگیری
مشاوره رایگان و تخصصی سلام‌زبان
در انتخاب دوره، تعیین سطح یا مسیر یادگیری گرامر سؤال دارید؟
🎓 مشاهده کلاس‌های آموزش آنلاین
بعد از ورود به لینک، در بخش سرفصل‌ها دروس رایگان ۱ و ۶ را ببینید