🎯 اگر فقط ۳۰ ثانیه وقت دارید، این را بدانید
اعداد ترتیبی انگلیسی نشان میدهند یک چیز «چندمین» است.
✅ قاعده کلی: عدد + th → fourth, seventh, tenth
⚠️ سه استثنای مهم: 1st (first), 2nd (second), 3rd (third)
📅 کاربرد اصلی: تاریخ، رتبهبندی، طبقات ساختمان و ترتیب
اعداد ترتیبی در انگلیسی (Ordinal Numbers) به شما نشان میدهند که یک چیز در چه جایگاهی قرار دارد: اولین، دومین، سومین و… . هر بار که تاریخ تولد خود را میگویید، طبقهای از یک ساختمان را معرفی میکنید یا نتیجه یک مسابقه را اعلام میکنید، از اعداد ترتیبی استفاده کردهاید.
خبر خوب این است که ساختن بیشتر اعداد ترتیبی بسیار ساده است: کافی است th را به انتهای عدد اصلی اضافه کنید. اما سه استثنای مشهور (first, second, third) و چند نکته املایی وجود دارند که باید آنها را بشناسید. در این درس از سلامزبان، قاعده ساخت، لیست کامل ۱ تا ۱۰۰، تلفظ، مخففنویسی، کاربرد در تاریخ و تمرین را با هم یاد میگیریم.
📑 فهرست مطالب
- 🔢 عدد ترتیبی چیست؟ تفاوت با عدد اصلی
- 📐 قاعده ساخت اعداد ترتیبی
- 📋 لیست اعداد ترتیبی ۱ تا ۱۰۰
- 🔊 تلفظ اعداد ترتیبی
- ✏️ مخففنویسی اعداد ترتیبی (1st, 2nd, 3rd…)
- 📅 کاربرد اعداد ترتیبی در تاریخ و زندگی روزمره
- 💬 ۱۰ جمله کاربردی با اعداد ترتیبی
- ❌ اشتباهات رایج فارسیزبانها
- ✍️ تمرین جای خالی با جواب
- ❓ سؤالات متداول
🔢 عدد ترتیبی چیست؟ تفاوت با عدد اصلی
در انگلیسی دو نوع عدد وجود دارد: اعداد اصلی (Cardinal Numbers) و اعداد ترتیبی (Ordinal Numbers). هر کدام نقش متفاوتی در جمله دارند و نباید جای یکدیگر استفاده شوند.
💡 نکته ساده: اگر سؤال «چند تا؟» باشد، از عدد اصلی استفاده کنید. اما اگر سؤال «چندمین؟» باشد، عدد ترتیبی لازم است. برای مثال: «سه کتاب دارم» ← three (اصلی) | «این سومین کتابم است» ← third (ترتیبی)
📐 قاعده ساخت اعداد ترتیبی در انگلیسی
ساختن اعداد ترتیبی در بیشتر موارد بسیار ساده است. با این حال، چند استثنا و نکته املایی وجود دارد که باید آنها را بشناسید. بیایید قاعدهها را مرحلهای مرور کنیم:
📌 قاعده اصلی: عدد اصلی + th
برای بیشتر اعداد، کافی است th را به انتهای عدد اصلی اضافه کنید:
four → fourth | seven → seventh | ten → tenth | sixteen → sixteenth
⚠️ سه استثنای بزرگ: 1st, 2nd, 3rd
سه عدد اول کاملاً بیقاعده هستند و باید آنها را حفظ کنید:
- one → first (1st) — نه «oneth»!
- two → second (2nd) — نه «twoth»!
- three → third (3rd) — نه «threeth»!
✏️ تغییرات املایی مهم
- five → fifth (ve تبدیل به f میشود)
- eight → eighth (فقط h اضافه میشود، نه th)
- nine → ninth (e آخر حذف میشود)
- twelve → twelfth (ve تبدیل به f میشود)
- اعداد ختم به y: y تبدیل به ie میشود → twenty → twentieth | thirty → thirtieth
🔗 اعداد ترکیبی (دو رقمی)
در اعداد دو رقمی مثل ۲۱، ۳۲ و…، فقط رقم آخر ترتیبی میشود:
twenty-one → twenty-first (21st)
thirty-two → thirty-second (32nd)
forty-three → forty-third (43rd)
fifty-six → fifty-sixth (56th)
📝 خلاصه قاعده ساخت
۱) بیشتر اعداد: + th
۲) سه استثنا: first, second, third
۳) اعداد ختم به ve: ve → f + th (fifth, twelfth)
۴) nine: e حذف → ninth
۵) اعداد ختم به y: y → ieth (twentieth)
۶) اعداد ترکیبی: فقط رقم آخر ترتیبی
📋 لیست اعداد ترتیبی ۱ تا ۱۰۰
جدولهای زیر فهرست کامل اعداد ترتیبی انگلیسی را از ۱ تا ۱۰۰ نشان میدهند. اعدادی که تغییر املایی خاصی دارند یا استثنا هستند، با رنگ متفاوت مشخص شدهاند:
اعداد ترتیبی ۱ تا ۲۰
اعداد ترتیبی ۲۱ تا ۳۱ (مهم برای تاریخ)
اعداد ترتیبی دَهگان (۴۰ تا ۱۰۰)
🔊 تلفظ اعداد ترتیبی در انگلیسی
تلفظ صدای th در انتهای اعداد ترتیبی برای فارسیزبانها چالشبرانگیز است. این صدا در فارسی وجود ندارد و بسیاری از زبانآموزان آن را به «ت» یا «د» تبدیل میکنند. در ادامه نکات کلیدی تلفظ را مرور میکنیم:
⚠️ اشتباه رایج در تلفظ th
بسیاری از فارسیزبانها «fourth» را «فورت» تلفظ میکنند، در حالی که باید نوک زبان بین دندانها قرار بگیرد و صدای «ث» تولید شود. تفاوت «fort» (قلعه) و «fourth» (چهارم) دقیقاً در همین صدای th است.
✅ نکات مهم تلفظی:
- fifth: فیفث — دقت کنید «v» تبدیل به «f» شده: /fɪfθ/
- sixth: سیکسث — دو صدای «s» پشت سر هم نیست! صدای آخر «θ» است.
- eighth: اِیتث — «ت» و «ث» خیلی نزدیک هم ادا میشوند: /eɪtθ/
- ninth: ناینث — «e» آخر حذف شده، پس «n» و «θ» مستقیماً کنار هم هستند.
- twelfth: تْوِلفث — سختترین تلفظ! صدای «lf» و سپس «θ»: /twelfθ/
💡 ترفند تمرین تلفظ: جلوی آینه تمرین کنید. برای تلفظ صحیح th، نوک زبان باید بین دندانهای بالا و پایین قرار بگیرد و هوا از لابهلای دندانها خارج شود. اگر زبانتان دندانها را لمس نکند، صدای «ت» یا «س» تولید میشود که اشتباه است.
✏️ مخففنویسی اعداد ترتیبی (1st, 2nd, 3rd…)
در نوشتار روزمره، تاریخها و جدولها، اعداد ترتیبی معمولاً به صورت مخفف نوشته میشوند. قاعده مخففنویسی ساده است: عدد + دو حرف آخر کلمه ترتیبی.
⚠️ استثنای مهم: 11th, 12th, 13th — با اینکه به 1، 2 و 3 ختم میشوند، پسوندشان th است (نه st, nd, rd). این قاعده برای تمام اعداد ختم به 11، 12 و 13 صدق میکند: 111th, 112th, 113th و… . دلیل: این اعداد با -teenth تمام میشوند (eleventh, twelfth, thirteenth) نه first, second, third.
💡 قاعده سریع برای تشخیص پسوند: اگر دو رقم آخر عدد ۱۱، ۱۲ یا ۱۳ باشد → th. در غیر این صورت، فقط رقم آخر را نگاه کنید: ۱ → st | ۲ → nd | ۳ → rd | بقیه → th.
📅 کاربرد اعداد ترتیبی در تاریخ و زندگی روزمره
اعداد ترتیبی فقط در کتابهای درسی کاربرد ندارند. از تاریخ نوشتن گرفته تا آسانسور سوار شدن، این اعداد همهجا حضور دارند. در ادامه، مهمترین کاربردهایشان را بررسی میکنیم:
📅 کاربرد ۱: بیان تاریخ
مهمترین کاربرد اعداد ترتیبی، بیان روز در تاریخ است. در انگلیسی، روز تاریخ با عدد ترتیبی خوانده میشود:
- March 5th → March the fifth (پنجم مارس)
- December 25th → December the twenty-fifth (بیستوپنجم دسامبر)
- July 1st → July the first (اول ژوئیه)
📖 برای یادگیری کامل نحوه بیان تاریخ، درس آموزش بیان تاریخ به انگلیسی را مطالعه کنید.
🏢 کاربرد ۲: طبقات ساختمان
- I live on the third floor. (طبقه سوم زندگی میکنم.)
- The office is on the fifteenth floor. (دفتر در طبقه پانزدهم است.)
🏆 کاربرد ۳: رتبهبندی و مسابقات
- She came first in the race. (در مسابقه اول شد.)
- He finished second. (دوم شد.)
- This is my third attempt. (این سومین تلاشم است.)
👑 کاربرد ۴: قرنها و نام پادشاهان
- the 21st century (قرن بیستویکم)
- Elizabeth the Second (الیزابت دوم)
- Henry the Eighth (هنری هشتم)
➗ کاربرد ۵: کسرها (Fractions)
در کسرها، مخرج با عدد ترتیبی خوانده میشود:
1/3 = one third | 2/5 = two fifths | 3/4 = three fourths (یا three quarters)
💬 ۱۰ جمله کاربردی با اعداد ترتیبی
این ده جمله در مکالمههای واقعی روزمره بسیار پرکاربرد هستند. سعی کنید هر جمله را با صدای بلند بخوانید تا تلفظ th تمرین شود:
- My birthday is on the fifth of June.
تولدم پنجم ژوئن است. - This is my first time in London.
اولین بارم است که در لندن هستم. - She lives on the ninth floor.
او در طبقه نهم زندگی میکند. - He came second in the competition.
در مسابقه دوم شد. - Take the third turn on the right.
سومین پیچ سمت راست را بزنید. - Today is the twentieth of December.
امروز بیستم دسامبر است. - It’s their twenty-fifth wedding anniversary.
بیستوپنجمین سالگرد عروسیشان است. - We live in the twenty-first century.
ما در قرن بیستویکم زندگی میکنیم. - This is the fourth time I’ve called you.
این چهارمین بار است که بهت زنگ میزنم. - Read chapter eight, from the first paragraph.
فصل هشت را از پاراگراف اول بخوانید.
«یک بار در هتل خارجی به نگهبان گفتم “I go to floor five” و او متوجه نشد کجا میخواهم بروم. وقتی گفتم “the fifth floor” فوری فهمید. از آن روز یاد گرفتم که در بعضی جاها حتماً باید از عدد ترتیبی استفاده کنم، نه عدد اصلی. همین تجربه کوچک باعث شد دیگر هیچوقت این دو را با هم قاطی نکنم.»
— یکی از زبانآموزان سلامزبان
📅 میخواهید تاریخ و زمان را حرفهای یاد بگیرید؟
اعداد ترتیبی فقط یکی از اجزای بیان تاریخ و زمان هستند. برای یادگیری کامل، خوشه آموزشی ما را ببینید.
❌ اشتباهات رایج فارسیزبانها
این اشتباهها را بارها در کلاسها و آزمونها دیدهایم. با شناخت آنها از همان ابتدا، دیگر تکرارشان نمیکنید:
✍️ تمرین جای خالی با جواب
آموختههایتان را با این تمرین بسنجید. جای خالی هر جمله را با عدد ترتیبی صحیح پر کنید. پاسخها در باکس سبز پایین آمده است.
- Today is the __________ of January. (3)
- She won __________ place in the race. (1)
- We live on the __________ floor. (12)
- This is my __________ time visiting Paris. (2)
- His birthday is on the __________ of August. (9)
- Read from the __________ page. (5)
- It’s the __________ century. (21)
- The __________ question was the hardest. (8)
- She ate one __________ of the cake. (1/3)
- The abbreviation of twenty-second is __________ .
✅ پاسخهای صحیح:
- third (3rd)
- first (1st)
- twelfth (12th) — نه 12nd!
- second (2nd)
- ninth (9th) — نه nineth!
- fifth (5th) — نه fiveth!
- twenty-first (21st)
- eighth (8th)
- third (one third = یکسوم)
- 22nd
جمعبندی
📋 خلاصه آنچه یاد گرفتید
✅ قاعده اصلی: عدد اصلی + th
✅ سه استثنا: first, second, third
✅ تغییرات املایی: five→fifth | nine→ninth | twelve→twelfth
✅ اعداد ختم به y: y → ieth (twentieth, thirtieth)
✅ اعداد ترکیبی: فقط رقم آخر ترتیبی
✅ مخفف: 1st, 2nd, 3rd, 4th… (اما 11th, 12th, 13th!)
✅ کاربرد: تاریخ، طبقه، رتبه، قرن، کسر
اعداد ترتیبی انگلیسی پایهایترین ابزار برای بیان ترتیب و جایگاه هستند. وقتی این مبحث را یاد بگیرید، بیان تاریخ، آدرسدهی و حتی خواندن کسرها برایتان بسیار سادهتر میشود. در واقع، تسلط بر اعداد ترتیبی پیشنیاز یادگیری صحیح بیان تاریخ به انگلیسی محسوب میشود.
برای مرور کل خوشه آموزشی تاریخ و زمان، از صفحه آموزش تاریخ و زمان در انگلیسی دیدن کنید. همچنین اگر میخواهید بدانید چطور سن و تاریخ تولد خود را به انگلیسی بگویید، درس پرسیدن سن و تاریخ تولد به انگلیسی به شما کمک خواهد کرد.
📝 یادداشت نهایی:
بیشتر اشتباهها در اعداد ترتیبی مربوط به همان چند استثنا (first, second, third, fifth, ninth, twelfth) و قاعده ۱۱، ۱۲، ۱۳ است. اگر این موارد را خوب یاد بگیرید، بقیه اعداد به سادگی ساخته میشوند. پیشنهاد میکنیم هر روز یک تاریخ را به انگلیسی بنویسید تا این مبحث در ذهنتان تثبیت شود.
سؤالات متداول
❓ تفاوت عدد اصلی و ترتیبی چیست؟
عدد اصلی (Cardinal) تعداد و مقدار نشان میدهد: one, two, three. عدد ترتیبی (Ordinal) جایگاه و ترتیب را مشخص میکند: first, second, third. برای مثال: «سه کتاب دارم» از عدد اصلی و «این سومین کتابم است» از عدد ترتیبی استفاده میکند.
❓ چرا fifth نوشته میشود و نه fiveth؟
در کلمه five، حروف ve به f تبدیل میشوند و سپس th اضافه میشود: five → fif + th = fifth. همین قاعده برای twelve هم صدق میکند: twelve → twelf + th = twelfth. دلیل این تغییر، آسانتر شدن تلفظ است.
❓ مخفف 11 و 12 و 13 چیست؟ 11st درست است؟
خیر! مخفف 11، 12 و 13 همیشه 11th, 12th, 13th است. با اینکه به ارقام ۱، ۲ و ۳ ختم میشوند، چون کلمهشان eleventh, twelfth و thirteenth است (نه first, second, third)، پسوند th میگیرند. این قاعده برای 111th, 112th و 113th هم صادق است.
❓ آیا در تاریخها حتماً باید عدد ترتیبی بنویسیم؟
در نوشتار، هر دو شکل رایج هستند: March 5 و March 5th. اما در گفتار، همیشه عدد ترتیبی خوانده میشود: “March the fifth“. بنابراین حتی اگر عدد اصلی بنویسید، باید آن را ترتیبی بخوانید. برای جزئیات بیشتر، درس بیان تاریخ به انگلیسی را ببینید.
❓ عدد ترتیبی ninth است یا nineth؟
شکل صحیح ninth است (بدون e). وقتی th به nine اضافه میشود، حرف e آخر حذف میشود: nine → nin + th = ninth. نوشتن «nineth» اشتباه رایجی است که باید از آن پرهیز کنید.
❓ در اعداد ترکیبی مثل ۴۵، کدام بخش ترتیبی میشود؟
فقط رقم آخر ترتیبی میشود. بنابراین ۴۵ میشود forty-fifth (45th) و ۵۲ میشود fifty-second (52nd). بخش اول (forty, fifty) بدون تغییر باقی میماند.
🚀 انگلیسی را از پایه و اصولی یاد بگیرید!
دورههای آنلاین سلامزبان با متد گامبهگام و تمرینهای واقعی، مسیر یادگیری را برایتان هموار میکنند.
✍️ محسن متین؛ بنیانگذار مجموعه سلامزبان و کارشناس آموزش زبان انگلیسی با بیش از ۲۰ سال سابقه تدریس و طراحی متدهای نوین آموزشی. وی از سال ۱۳۸۲ با راهاندازی اولین سایت آموزش آنلاین زبان در ایران، مسیر یادگیری را برای هزاران زبانآموز هموار کرده است. تمرکز او بر آموزش کاربردی، سریع و بدون اتلاف وقت است.
مشاوره رایگان و تخصصی سلامزبان
در انتخاب دوره یا مسیر یادگیری سؤال دارید؟
🎓 مشاهده کلاسهای آموزش آنلاین
(بعد از ورود به لینک، در بخش سرفصلها دروس رایگان ۱ و ۶ را ببینید)