He said, “I am tired.” → He said he was tired.
گیومه که برداشته شد، زمان یک قدم عقب می‌رود
همین یک قانون، هشتاد درصد نقل قول غیرمستقیم است.
گاهی حرف خودمان یا کس دیگری را دوباره تعریف می‌کنیم. این کار دو راه دارد: یا عین کلمات گوینده را می‌آوریم، یا حرفش را با زبان خودمان می‌گوییم. اولی نقل قول مستقیم است، دومی غیرمستقیم.
فرقشان فقط گیومه نیست. وقتی گیومه را برمی‌داریم، چند چیز داخل جمله هم عوض می‌شود: زمان فعل، قید زمان و مکان، و ضمیرها. همین‌جاست که کار سخت می‌شود.
در این مقاله هر سه تغییر را با جدول جدا می‌کنیم، درباره‌ی دستور و سؤال هم صحبت می‌کنیم، و موردهایی را می‌بینیم که زمان اصلاً عقب نمی‌رود. آخرش تمرین و آزمون هست.
دو نوع نقل قول
نقل قول مستقیم
He said, “I need some money.”
عین کلمات گوینده، داخل گیومه
نقل قول غیرمستقیم
He said he needed some money.
همان حرف، با زبان ما — بدون گیومه
در نقل قول مستقیم یک کلمه هم کم و زیاد نمی‌کنیم. حرف گوینده را داخل گیومه می‌گذاریم تا معلوم شود این حرف ما نیست.
💡 یک تفاوت با فارسی
در انگلیسی گیومه می‌تواند اول یا آخر جمله بیاید — هر دو درست است:
He said, “I need some money.”
“I need some money,” he said.
وقتی گیومه اول می‌آید، به جای نقطه ویرگول داخل گیومه می‌گذاریم.
✅ نشانه‌ی that
در نقل قول غیرمستقیم کلمه‌ی that به معنی «که» می‌آید، ولی اجباری نیست:
My teacher told me that I had to work hard.
My teacher told me I had to work hard.
هر دو درست‌اند. در گفتار معمولاً حذفش می‌کنند.
عقب رفتن زمان فعل
وقتی فعل گزارش‌دهنده گذشته باشد (said یا told)، زمان فعل داخل جمله یک قدم عقب می‌رود.
💡 چرا عقب می‌رود
چون حرف در گذشته زده شده. وقتی الان تعریفش می‌کنیم، همه‌چیز یک پله دورتر شده — پس فعل هم یک پله عقب می‌رود.
اگر با زمان‌ها راحت نیستید، اول زمان‌های انگلیسی را ببینید.
✅ ته خط کجاست
گذشته‌ی کامل دیگر عقب‌تر نمی‌رود. پس اگر جمله از اول گذشته‌ی کامل باشد، دست‌نخورده می‌ماند:
He said, “I had gotten home before noon.”
He said he had got home before noon.
فعل‌های کمکی
فعل‌های کمکی هم همین قاعده را دارند، ولی همه‌شان عوض نمی‌شوند. این جدول تکلیف را روشن می‌کند.
این‌ها اصلاً عوض نمی‌شوند
بعضی فعل‌های کمکی از قبل گذشته‌اند، پس جایی برای عقب رفتن ندارند.
💡 شرطی نوع دوم و سوم هم دست‌نخورده می‌ماند
“If I left, I would call you,” she told me.
She told me if she left, she would call me.
“If I had known, I would have told you,” he said.
He said if he had known, he would have told me.
فعل عوض نشد — فقط ضمیرها.
قید زمان و مکان
اگر حرف دیروز زده شده، «امروز» او با «امروز» ما یکی نیست. پس قیدها هم عوض می‌شوند.
💡 ضمیرها هم عوض می‌شوند
Maryam told Mahdi, “I like your books.”
Maryam told Mahdi that she liked his books.
راوی عوض شده، پس I شد she و your شد his.
کِی زمان عقب نمی‌رود
همیشه لازم نیست زمان را عقب ببرید. در این چهار حالت جمله دست‌نخورده می‌ماند.
۱ — فعل گزارش حال است
Ann says she has breakfast every day.
با says نیازی به تغییر نیست
۲ — حرف همین الان زده شد
— I said I don’t like to read them.
هر دو شکل درست است
۳ — هنوز درست است
My mother said my uncle is going to teach me.
اگر هنوز برقرار باشد، تغییر اختیاری است
۴ — حقیقت همیشگی
Ali told me Sa’di is famous in Iran.
قانون علمی یا حقیقت کلی
✅ با says هرگز عقب نبرید
✅ Ann says she has breakfast every day.
❌ Ann says she had breakfast every day.
فعل گزارش حال است، پس داخل جمله هم حال می‌ماند.
💡 در خبر و روزنامه
در روزنامه، رادیو و تلویزیون معمولاً فعل گزارش را حال ساده می‌آورند تا خبر تازه به نظر برسد:
Many workers report that they don’t have free time during the day.
دستور، درخواست و دعوت
برای دستور، راهنمایی، درخواست و دعوت اصلاً سراغ زمان نمی‌رویم. فرمول ساده است: مصدر با to.
شکل منفی
برای منفی، not را قبل از to می‌گذاریم.
✅ فعل گزارش را متناسب انتخاب کنید
فعل گزارش لحن جمله را نشان می‌دهد:
told — دستور
asked — درخواست
invited — دعوت
advised — توصیه
ordered — دستور محکم
نقل قول سؤال
سؤال بله یا خیر
سؤالی که با do، is، can شروع می‌شود، در نقل قول با if یا whether می‌آید.
💡 فرق if و whether
whether از if رسمی‌تر است و می‌تواند با or not بیاید:
She wanted to know whether or not you would come for dinner.
در گفتار روزمره if رایج‌تر است.
سؤال با کلمه‌ی پرسشی
اگر سؤال با what، where، why شروع شود، همان کلمه جای if می‌نشیند.
✅ سه چیزی که در نقل قول سؤال اتفاق می‌افتد
۱ — علامت سؤال برداشته می‌شود
۲ — جمله از حالت سؤالی در می‌آید و مثل جمله‌ی خبری می‌شود
۳ — do، does و did حذف می‌شوند
✅ He asked where I lived.
❌ He asked where did I live.
ترتیب کلمات در سؤال غیرمستقیم قاعده‌ی خودش را دارد. ترتیب کلمات در سؤال غیرمستقیم را ببینید.
say یا tell
هر دو یعنی «گفتن»، ولی یکی مفعول می‌خواهد و دیگری نه.
❌ He said me he was tired.
✅ He told me he was tired.
بعد از say مفعول مستقیم نمی‌آید.
❌ He told that he was tired.
✅ He said that he was tired.
بعد از tell حتماً باید مفعول بیاید.
برای فرق کامل این دو با speak و talk، تفاوت say، tell، speak و talk را ببینید.
اشتباهات رایج فارسی‌زبان‌ها
❌ He said me that he was late.
✅ He told me that he was late.
خطای ۱ — بعد از say مفعول نمی‌آید.
❌ He asked where did I live.
✅ He asked where I lived.
خطای ۲ — در نقل قول، سؤال خبری می‌شود.
❌ She said she is tired. (دیروز گفت)
✅ She said she was tired.
خطای ۳ — با said زمان عقب می‌رود.
❌ He asked that I was ready.
✅ He asked if I was ready.
خطای ۴ — برای سؤال بله یا خیر، if نه that.
❌ She told me to not come.
✅ She told me not to come.
خطای ۵ — not قبل از to می‌آید.
❌ He said he will come tomorrow.
✅ He said he would come the next day.
خطای ۶ — will و tomorrow هر دو عقب می‌روند.
❌ Ann says she had breakfast every day.
✅ Ann says she has breakfast every day.
خطای ۷ — با says زمان عقب نمی‌رود.
💡 ریشه‌ی خطای دوم
در فارسی می‌گوییم «پرسید کجا زندگی می‌کنی؟» و جمله همان شکل سؤالی را نگه می‌دارد. در انگلیسی نه — سؤال داخل نقل قول خبری می‌شود.
ترفند: بعد از کلمه‌ی پرسشی، فاعل را قبل از فعل بگذارید و کارتان تمام است.
تمرین
📝 جمله را غیرمستقیم کنید یا خطا را بگیرید
آزمون
در حال بارگذاری آزمون…
سؤالات متداول
درس‌های مرتبط و ادامه‌ی یادگیری
📚 مسیر ادامه‌ی یادگیری این درس
مشاوره رایگان و تخصصی سلام‌زبان
در انتخاب دوره، تعیین سطح یا مسیر یادگیری گرامر سؤال دارید؟
🎓 مشاهده کلاس‌های آموزش آنلاین
بعد از ورود به لینک، در بخش سرفصل‌ها دروس رایگان ۱ و ۶ را ببینید