book → books
قاعده‌ی اصلی فقط یک حرف است: s
اکثر اسم‌ها فقط -s می‌گیرند. کلماتی که به s, sh, ch, x, z ختم می‌شوند -es می‌گیرند. حرف بی‌صدا + y می‌شود -ies. و تعدادی جمع بی‌قاعده مثل child → children باید حفظ شوند.
یادگیری جمع بستن اسم در انگلیسی یکی از اولین مهارت‌های گرامری است که هر زبان‌آموز به آن نیاز دارد. خبر خوب این است که قاعده‌ی اصلی بسیار ساده است: اضافه کردن -s به آخر اسم. با این حال، استثناها و تغییرات املایی متعددی وجود دارند که اگر آن‌ها را ندانید، هم در نوشتن و هم در صحبت کردن دچار اشتباه می‌شوید.
در زبان فارسی، ما معمولاً با «ها» یا «ان» جمع می‌بندیم و تقریباً هیچ تغییر املایی رخ نمی‌دهد. اما در انگلیسی، بسته به حرف آخر کلمه، شکل جمع ممکن است متفاوت باشد. علاوه بر این، تعدادی اسم بی‌قاعده وجود دارد که از هیچ الگویی پیروی نمی‌کند و باید آن‌ها را حفظ کرد.
در این مقاله، تمام قواعد جمع بستن باقاعده، تغییرات املایی، جمع‌های بی‌قاعده، اسم‌های همیشه‌مفرد و همیشه‌جمع را با جدول، مثال، تمرین و یک آزمون تعاملی یاد می‌گیریم.
قاعده‌ی اصلی: اضافه کردن s
ساده‌ترین و رایج‌ترین روش جمع بستن اسم در انگلیسی، اضافه کردن -s به انتهای کلمه است. اکثر اسم‌های انگلیسی از این قاعده پیروی می‌کنند:
این قاعده برای بخش بزرگی از اسم‌ها کار می‌کند. اما همان‌طور که خواهید دید، بسته به حرف آخر کلمه، گاهی تغییرات املایی لازم است.
🔔 یک استثنای جالب
گاهی حتی با وجود عدد بزرگ‌تر از یک، اسم s نمی‌گیرد! این اتفاق وقتی می‌افتد که ترکیب «عدد + اسم» با خط تیره به هم می‌چسبند و قبل از اسم دیگری می‌آیند. مثلاً a 10-year-old child یا a 5-star hotel. دلیل این قانون مهم را در مقاله‌ی چرا year بدون s می‌آید به‌طور کامل توضیح داده‌ایم.
تغییرات املایی هنگام جمع بستن
بعضی کلمات را نمی‌توان فقط با اضافه کردن -s جمع بست؛ بلکه باید تغییر املایی خاصی اعمال شود. در ادامه، هر دسته را جداگانه بررسی می‌کنیم.
کلماتی که به s, sh, ch, x, z ختم می‌شوند ← es
اگر اسم به یکی از این حروف ختم شود، -es اضافه می‌کنیم. دلیل آن هم ساده است: اضافه کردن فقط -s باعث می‌شود تلفظ دشوار شود.
کلماتی که به حرف بی‌صدا و y ختم می‌شوند ← ies
اگر قبل از y یک حرف بی‌صدا باشد، حرف y به i تبدیل می‌شود و سپس -es اضافه می‌شود:
💡 اما اگر قبل از y حرف صدادار باشد
فقط -s اضافه می‌شود و y تغییر نمی‌کند: day → days · boy → boys · key → keys · toy → toys
کلماتی که به f یا fe ختم می‌شوند ← ves
بسیاری از کلماتی که به -f یا -fe ختم می‌شوند، هنگام جمع بستن، این حروف به -ves تبدیل می‌شوند:
⚠️ اما همه‌ی کلمات f و fe این‌طور نیستند
بعضی کلمات فقط -s می‌گیرند: roof → roofs · belief → beliefs · chef → chefs · cliff → cliffs
کلماتی که به o ختم می‌شوند
کلمات منتهی به -o دو دسته‌اند:
اگر قبل از o حرف بی‌صدا باشد
معمولاً -es می‌گیرند: tomato → tomatoes · potato → potatoes · hero → heroes
اگر قبل از o حرف صدادار باشد
فقط -s می‌گیرند: radio → radios · piano → pianos · photo → photos · video → videos · zoo → zoos
🧠 نکته‌ی سریع برای یادگیری
وقتی شک دارید -s بگذارید یا -es، کلمه را بلند تلفظ کنید. اگر بدون هجای اضافه قابل تلفظ بود، فقط -s کافی است. اگر به یک هجای اضافه نیاز داشت مثل /ɪz/، از -es استفاده کنید.
جمع‌های بی‌قاعده
بعضی اسم‌ها از هیچ قاعده‌ای پیروی نمی‌کنند و شکل جمعشان کاملاً متفاوت از مفردشان است. این کلمات را باید حفظ کنید. خبر خوب این است که تعدادشان محدود است و بیشترشان در مکالمه‌ی روزمره خیلی پرکاربردند.
🏛️ چرا این کلمه‌ها بی‌قاعده‌اند؟
این‌ها بازمانده‌ی انگلیسی باستان‌اند. در آن دوره، جمع بستن با تغییر صدای داخل کلمه انجام می‌شد، نه با اضافه کردن s. به همین دلیل foot شد feet و tooth شد teeth. بعدها الگوی s غالب شد، ولی این چند کلمه چون خیلی پرکاربرد بودند، شکل قدیمی خود را حفظ کردند.
اسم‌هایی که مفرد و جمعشان یکسان است
بعضی اسم‌ها بدون هیچ تغییری هم در حالت مفرد و هم در حالت جمع استفاده می‌شوند. تشخیص مفرد یا جمع بودن آن‌ها فقط از روی بافت جمله ممکن است.
⚡ تست یک‌ثانیه‌ای برای این دسته
جلوی کلمه یک عدد بگذار. اگر جمله درست ماند و کلمه s نگرفت، جزو این دسته است:
three sheep ✅ · two series ✅ · three homework ❌ — این یکی غیرقابل‌شمارش است، نه هم‌شکل.
حیوان‌ها — بیشترین تعداد در این دسته
اشیا و مفاهیم
🔍 کلمه‌ی means تله‌ی خوبی است
حرف s آخرش جزو خود کلمه است، نه علامت جمع. پس a means of transport درست است و a mean of transport غلط. در حالت جمع هم همان می‌ماند: several means.
💡 نکته درباره‌ی fish
کلمه‌ی fish معمولاً هم‌شکل مفرد و جمع است. اما وقتی درباره‌ی انواع مختلف ماهی صحبت می‌کنیم، می‌توانیم fishes هم بگوییم: There are many fishes in the ocean. یعنی گونه‌های مختلف.
اسم‌هایی که همیشه جمع هستند
بعضی اسم‌ها در انگلیسی فقط شکل جمع دارند و شکل مفرد آن‌ها وجود ندارد یا استفاده نمی‌شود. فعل این اسم‌ها همیشه جمع است:
اشیای دو تکه‌ای
برای شمردن این اسم‌ها، از عبارت a pair of استفاده می‌کنیم: a pair of scissors → two pairs of scissors · a pair of jeans → three pairs of jeans
سایر اسم‌های همیشه‌جمع
- ◆ clothes — لباس‌ها
- ◆ stairs — پله‌ها
- ◆ goods — کالاها
- ◆ belongings — متعلقات
- ◆ outskirts — حومه
- ◆ earnings — درآمد
- ◆ savings — پس‌انداز
- ◆ surroundings — محیط اطراف
- ◆ congratulations — تبریک
- ◆ thanks — تشکر
سه کلمه‌ی مهم که s ندارند ولی جمع‌اند
این سه، پرکاربردترین تله‌ی این بخش‌اند. هیچ‌کدام s نمی‌گیرند، ولی هر سه فعل جمع می‌خواهند:
❌ A police stopped me.
✅ A police officer stopped me.
کلمه‌ی police شکل مفرد ندارد. برای یک نفر باید بگویی police officer یا policeman یا policewoman.
❌ The police is coming.
✅ The police are coming.
همیشه فعل جمع می‌گیرد، حتی وقتی منظورت کل سازمان است.
❌ Two polices came.
✅ Two police officers came.
کلمه‌ی police هرگز s جمع نمی‌گیرد.
⚠️ اما دقت کن — این‌ها فرق دارند
اگر کلمه‌ی force یا department اضافه کنی، دیگر یک سازمان واحد است و فعل مفرد می‌گیرد:
The police are searching the area. — افسرها
The police force is underfunded. — خودِ سازمان
همین منطق برای the police department is هم صادق است.
💡 درباره‌ی people یک نکته‌ی اضافه
کلمه‌ی people در معنی «مردم» جمعِ person است و s نمی‌گیرد. اما در معنی «ملت‌ها» یا «اقوام» یک اسم شمارش‌پذیر جداست و جمع می‌بندد: The peoples of Asia یعنی «ملت‌های آسیا».
✂️ چرا دو تکه‌ای‌ها جمع‌اند؟
منطقش ساده است: قیچی، عینک و شلوار همه از دو قسمت قرینه ساخته شده‌اند — دو تیغه، دو عدسی، دو پاچه. انگلیسی این دوتایی بودن را در شکل کلمه نگه داشته است. برای همین هم واحد شمارششان pair یعنی «جفت» است.
اسم‌هایی که همیشه مفرد هستند
برخی اسم‌ها ظاهر جمع دارند و با -s تمام می‌شوند، اما در واقع مفرد هستند و فعل مفرد می‌گیرند:
⚠️ یادآوری مهم
اسم‌های غیرقابل‌شمارش هم همیشه با فعل مفرد می‌آیند. برای مرور کامل این موضوع، مقاله‌ی اسم شمارش‌پذیر و غیرقابل‌شمارش را ببینید.
چهار دسته را با هم قاطی نکن
تا اینجا چهار دسته دیدیم که راحت با هم اشتباه می‌شوند. مثلاً خیلی‌ها می‌پرسند «چرا homework جزو اسم‌های هم‌شکل نیست؟» یا «police کجای این ماجراست؟» این جدول یک‌بار برای همیشه جدایشان می‌کند:
چرا homework جزو اسم‌های هم‌شکل نیست
چون اصلاً شکل جمع ندارد که بخواهد با مفردش یکسان باشد. کلمه‌ی sheep شکل جمع دارد — فقط اتفاقاً شبیه مفردش است. اما homework از نظر انگلیسی یک توده است، مثل آب. آب را نمی‌شماری، مقدارش را می‌گویی.
❌ three homework · three homeworks
✅ a lot of homework · three assignments
کلمه‌ی homework غیرقابل‌شمارش است. اگر می‌خواهی بشماری، از کلمه‌ی شمارش‌پذیرِ assignment یا exercise استفاده کن.
❌ three sheeps
✅ three sheep
کلمه‌ی sheep شمارش‌پذیر است و شکل جمع دارد — فقط شکلش عوض نمی‌شود.
🧠 دو سؤال، تکلیف هر کلمه روشن می‌شود
۱) می‌توانم جلویش عدد بگذارم؟
اگر نه ← غیرقابل‌شمارش است، مثل homework و advice و water.
۲) اگر بله، شکلش با s عوض می‌شود؟
بله ← باقاعده مثل book
نه ← هم‌شکل مثل sheep
و اگر اصلاً شکل مفرد ندارد ← همیشه‌جمع است، مثل jeans و police.
🔍 یک استثنای دردسرساز
کلمه‌ی headquarters هم‌شکل است، ولی فعلش هر دو حالت را قبول می‌کند: The headquarters is in Tehran. — یک ساختمان
The headquarters are in Tehran. — مجموعه‌ی دفترها. هر دو درست‌اند و کسی ایراد نمی‌گیرد.
جدول جامع قواعد جمع بستن
اشتباهات رایج فارسی‌زبان‌ها
❌ I bought two boxs.
✅ I bought two boxes.
کلمات منتهی به x باید -es بگیرند.
❌ There are many citys in Iran.
✅ There are many cities in Iran.
بی‌صدا + y ← حرف y تبدیل به ies می‌شود.
❌ The childs are playing.
✅ The children are playing.
کلمه‌ی child جمع بی‌قاعده دارد.
❌ I need two scissor.
✅ I need two pairs of scissors.
کلمه‌ی scissors همیشه جمع است و با pair of شمرده می‌شود.
❌ The news are bad.
✅ The news is bad.
کلمه‌ی news ظاهر جمع دارد اما مفرد است.
❌ I saw three sheeps.
✅ I saw three sheep.
کلمه‌ی sheep مفرد و جمعش یکسان است.
❌ The police is here.
✅ The police are here.
کلمه‌ی police همیشه فعل جمع می‌گیرد.
❌ I have three homeworks.
✅ I have a lot of homework.
کلمه‌ی homework غیرقابل‌شمارش است — نه s می‌گیرد نه با عدد می‌آید.
💬 یک تجربه‌ی واقعی
یکی از زبان‌آموزها تعریف می‌کرد: «تا مدت‌ها هر کلمه‌ای که به y ختم می‌شد، مستقیماً -s بهش اضافه می‌کردم. وقتی یادم آمد فقط باید ببینم قبل از y صدادار است یا بی‌صدا، دیگه هیچ‌وقت city رو citys ننوشتم.»
تمرین
شکل جمع هر اسم را بنویسید، بعد پاسخ‌ها را باز کنید:
📝 شکل جمع هر اسم را بنویسید
آزمون
دانش خود را درباره‌ی این درس بررسی کنید. بعد از هر پاسخ، دلیلش را هم می‌بینید.
در حال بارگذاری آزمون…
سؤالات متداول
درس‌های مرتبط و ادامه‌ی یادگیری
📚 مسیر ادامه‌ی یادگیری این درس
اسم شمارش‌پذیر و غیرقابل‌شمارشچرا information جمع بسته نمی‌شود
اشتباهات رایج اسم در انگلیسیبیست خطای پرتکرار فارسی‌زبان‌ها با اصلاح
اسم خاص و عام در انگلیسیکدام اسم با حرف بزرگ نوشته می‌شود
چرا می‌گوییم 6-year-old نه 6-years-oldقانون حذف s در ترکیب‌های خط تیره‌دار
حالت ملکی در انگلیسیکاربرد ‘s و of و جای درست آپاستروف
🎯 جمع‌بندی
مشاوره رایگان و تخصصی سلام‌زبان
در انتخاب دوره، تعیین سطح یا مسیر یادگیری گرامر سؤال دارید؟
🎓 مشاهده کلاس‌های آموزش آنلاین
بعد از ورود به لینک، در بخش سرفصل‌ها دروس رایگان ۱ و ۶ را ببینید