در سؤال غیرمستقیم، جمله دیگر سؤالی نیست
Do you know where he is? ✅ ~~where is he~~ ❌
وقتی سؤال داخل جمله‌ی دیگری می‌رود، جای فاعل و فعل عوض نمی‌شود.
سؤال مستقیم: Where is he? — فعل جلوی فاعل است.
ولی وقتی همان سؤال را داخل جمله‌ی دیگری می‌گذاری، باید به حالت خبری برگردد.
این تنها قاعده‌ی این درس است. بقیه‌اش تمرین است.
📑 فهرست این درس
۹ بخش
قاعده: سؤال داخل جمله، خبری می‌شود
دو جمله را کنار هم ببین. تفاوت فقط در جای فعل است.
در سؤال مستقیم فعل جلوی فاعل می‌آید. در سؤال غیرمستقیم فعل بعد از فاعل می‌آید — دقیقاً مثل جمله‌ی خبری معمولی.
Where does he live? → Do you know where he lives?
کجا زندگی می‌کند؟ ← می‌دانی کجا زندگی می‌کند؟
What time is it? → Could you tell me what time it is?
ساعت چند است؟ ← می‌شود بگویید ساعت چند است؟
Why did she leave? → I wonder why she left.
چرا رفت؟ ← نمی‌دانم چرا رفت.
همین را اشتباه می‌گویند
سه اشتباهی که تقریباً همه می‌کنند:
❌ Do you know where is the station?
✅ Do you know where the station is?
فعل is باید بعد از فاعل بیاید، نه قبلش.
❌ Can you tell me what does it mean?
✅ Can you tell me what it means?
does حذف می‌شود و فعل خودش صرف می‌شود.
❌ I wonder when will he come.
✅ I wonder when he will come.
will بعد از فاعل می‌آید.
❌ Do you know where did they go?
✅ Do you know where they went?
did حذف می‌شود و فعل به گذشته می‌رود.
جدول تبدیل — چهارده نمونه
هر سؤال مستقیم را به غیرمستقیم تبدیل کن. الگو همیشه یکی است.
| سؤال مستقیم | سؤال غیرمستقیم |
|---|---|
| Where is he? | Do you know where he is? |
| What is this? | Can you tell me what this is? |
| Why did she leave? | I wonder why she left. |
| Where does he work? | Do you know where he works? |
| What does she want? | Can you tell me what she wants? |
| When did they arrive? | Do you remember when they arrived? |
| How much does it cost? | Do you know how much it costs? |
| Who is that man? | Do you know who that man is? |
| Where can I park? | Can you tell me where I can park? |
| What should I do? | Do you know what I should do? |
| How long will it take? | Do you know how long it will take? |
| Why is he angry? | I wonder why he is angry. |
| When is the meeting? | Can you tell me when the meeting is? |
| How old is she? | Do you know how old she is? |
وقتی سؤال بله/خیر است: if یا whether
اگر سؤال کلمه‌ی پرسشی ندارد، از if یا whether استفاده کن.
Is he coming? → I don’t know if he is coming.
سؤال بله/خیر
وقتی کلمه‌ی پرسشی (what، where، …) نداری، جایش if یا whether می‌گذاری. معنی: «آیا …»
whether or not
وقتی دو حالت را می‌گویی
I don’t know whether or not he will come. — با whether می‌شود «or not» آورد، با if معمولاً نه.
عبارت‌های مقدمه
کدام عبارت‌ها این قاعده را می‌سازند؟
در مکالمه‌ی واقعی
توریست
Excuse me, do you know where the museum is?
ببخشید، می‌دانید موزه کجاست؟
رهگذر
Sorry, I’m not sure. Let me check.
متأسفم، مطمئن نیستم. بگذارید ببینم.
توریست
Could you also tell me what time it opens?
می‌شود بگویید ساعت چند باز می‌کند؟
رهگذر
I think it opens at nine, but I don’t know if it’s open today.
فکر کنم نُه باز می‌کند، ولی نمی‌دانم امروز باز است یا نه.
در آیلتس و تافل
✍️ در Writing
در ایمیل رسمی به‌جای Where is my order? بنویس Could you tell me where my order is? — حرفه‌ای‌تر و مؤدبانه‌تر است.
🗣 در Speaking
ممتحن آیلتس به طبیعی بودن نمره می‌دهد. سؤال غیرمستقیم نشان می‌دهد می‌توانی لحن را کنترل کنی — نه فقط گرامر بلد باشی.
💼 در مصاحبه و محیط کار
برای پرسیدن آدرس، ساعت جلسه و جزئیات کار. با غریبه و مافوق، همیشه شکل غیرمستقیم امن‌تر است.
⚠️ تله‌ی نمره‌کُش
نصفه رعایت کردن. Could you tell me where is it? بدتر از Where is it? است — چون هم رسمی است هم غلط.
تمرین — خودت بساز
پانزده سؤال مستقیم. هر کدام را غیرمستقیم کن، بعد پاسخ را باز کن.
پاسخ را ببین
Do you know where the bank is?
پاسخ را ببین
Do you know what she needs?
پاسخ را ببین
I wonder why he called.
پاسخ را ببین
Can you tell me when the class starts?
پاسخ را ببین
Do you know where I can buy a ticket?
پاسخ را ببین
Do you know who the manager is?
پاسخ را ببین
Can you tell me how much this costs?
پاسخ را ببین
Do you remember where they went?
پاسخ را ببین
I wonder why she is upset.
پاسخ را ببین
Do you know what time it is?
پاسخ را ببین
Can you tell me how long it will take?
پاسخ را ببین
Do you know where I should sit?
پاسخ را ببین
Do you remember what he said?
پاسخ را ببین
Do you know where she has been?
پاسخ را ببین
Can you tell me when your appointment is?
آزمون — چند تا را درست می‌زنی؟
سؤالات متداول
🎯 جمع‌بندی
سؤال داخل جمله خبری می‌شود — فعل بعد از فاعل.
فعل کمکی do / does / did حذف می‌شود و فعل اصلی صرف می‌گیرد.
اگر کلمه‌ی پرسشی نداری، از if یا whether استفاده کن.
این ساختار مؤدبانه‌تر است — با غریبه همیشه همین را بگو.
کجا تمرینش کنم؟
🧩 این درس بخشی از گرامر سلام‌زبان است
بقیه‌ی مسیر گرامر اینجاست:
مشاوره رایگان و تخصصی سلام‌زبان
در انتخاب دوره، تعیین سطح یا مسیر یادگیری گرامر سؤال دارید؟
🎓 مشاهده کلاس‌های آموزش آنلاین
بعد از ورود به لینک، در بخش سرفصل‌ها دروس رایگان ۱ و ۶ را ببینید