make a cake · do homework
هر دو در فارسی «کردن» است
فعل make برای وقتی است که چیزی ساخته یا تولید می‌شود. فعل do برای انجام دادن کار و وظیفه. ولی خیلی از ترکیب‌ها را باید حفظ کرد.
در فارسی هر دو فعل make و do به «کردن» یا «انجام دادن» ترجمه می‌شوند. همین باعث می‌شود زبان‌آموز فارسی‌زبان مدام بینشان اشتباه کند.
نتیجه‌اش جمله‌هایی است مثل do a mistake یا make my homework که هر دو غلط‌اند. درستش make a mistake و do my homework است.
در این مقاله اول یک قاعده‌ی کلی یاد می‌گیرید که در بیشتر موارد جواب می‌دهد، بعد فهرست کامل ترکیب‌های پرکاربرد هر دو فعل را می‌بینید. در پایان هم با تمرین و آزمون، دانش خود درباره‌ی این تفاوت را محک می‌زنید.
قاعده‌ی کلی
make — ساختن و تولید کردن
make a cake
چیزی از هیچ به وجود می‌آید. نتیجه‌ی ملموس دارد.
do — انجام دادن کار و وظیفه
do homework
کاری انجام می‌شود. فعالیت است، نه محصول.
این قاعده در حدود هفتاد درصد موارد جواب می‌دهد. برای بقیه، باید ترکیب را حفظ کنید — که در بخش‌های بعدی فهرستشان آمده.
💡 یک ترفند برای تشخیص
از خودتان بپرسید: بعد از این کار، چیز تازه‌ای وجود دارد؟
اگر بله → make. کیک پختید، حالا کیک هست.
اگر نه → do. تکلیف نوشتید، چیز تازه‌ای ساخته نشد.
ترکیب‌های make
گروه ۱ — ساختن و تولید
گروه ۲ — تصمیم و برنامه
گروه ۳ — ارتباط و گفتار
گروه ۴ — ترکیب‌های پرکاربرد دیگر
ترکیب‌های do
گروه ۱ — کار و وظیفه
گروه ۲ — کارهای خانه
گروه ۳ — فعالیت و تمرین
گروه ۴ — ترکیب‌های پرکاربرد دیگر
✅ یک الگوی کمکی
کلمه‌ی do اغلب با the می‌آید وقتی درباره‌ی کار خانه است: do the dishes، do the laundry، do the shopping. اگر دیدید ترکیب the دارد و درباره‌ی کار روزمره است، احتمالاً do است.
جفت‌های گیج‌کننده
چند ترکیب هست که هر دو فعل را قبول می‌کنند ولی معنی‌شان فرق دارد، یا اینکه برخلاف انتظار عمل می‌کنند.
make dinner
I will make dinner tonight.
شام را درست می‌کنم — تمرکز روی خودِ غذا.
do the cooking
I will do the cooking tonight.
آشپزی با من — تمرکز روی وظیفه.
اشتباهات رایج فارسی‌زبان‌ها
❌ I did a mistake.
✅ I made a mistake.
خطای ۱ — اشتباه با make می‌آید.
❌ I make my homework.
✅ I do my homework.
خطای ۲ — تکلیف با do می‌آید.
❌ She did a decision.
✅ She made a decision.
خطای ۳ — تصمیم با make می‌آید.
❌ He makes the dishes.
✅ He does the dishes.
خطای ۴ — ظرف شستن با do می‌آید.
❌ I want to do friends.
✅ I want to make friends.
خطای ۵ — دوست پیدا کردن با make.
❌ Do me a favor and make your best.
✅ Do me a favor and do your best.
خطای ۶ — نهایت تلاش با do می‌آید.
❌ She did a phone call.
✅ She made a phone call.
خطای ۷ — تلفن زدن با make.
❌ I make exercise every day.
✅ I do exercise every day.
خطای ۸ — ورزش با do می‌آید.
❌ He did a lot of money.
✅ He made a lot of money.
خطای ۹ — پول درآوردن با make.
❌ Please do your bed.
✅ Please make your bed.
خطای ۱۰ — مرتب کردن تخت با make، برخلاف انتظار.
💡 یک تجربه‌ی واقعی
یکی از زبان‌آموزان تعریف می‌کرد: «مدت‌ها می‌گفتم I did a mistake تا اینکه معلمم گفت در انگلیسی اشتباه را می‌سازی، نه انجام می‌دهی. همین تصویر ذهنی کافی بود تا دیگر هرگز اشتباه نکنم.»
تمرین
📝 کدام فعل درست است؟
آزمون
در حال بارگذاری آزمون…
سؤالات متداول
درس‌های مرتبط و ادامه‌ی یادگیری
📚 مسیر ادامه‌ی یادگیری این درس
🎯 جمع‌بندی
مشاوره رایگان و تخصصی سلام‌زبان
در انتخاب دوره، تعیین سطح یا مسیر یادگیری گرامر سؤال دارید؟
🎓 مشاهده کلاس‌های آموزش آنلاین
بعد از ورود به لینک، در بخش سرفصل‌ها دروس رایگان ۱ و ۶ را ببینید